مكان كند ، مثل يكى از عتبات عاليات . سوم : تعيين زمان و مكان هردو كند مثل روزهء اوّل ماه رجب در مكّهء معظّمه . پس هر گاه از روزه داشتن در آن زمان يا در آن مكان مانعى مثل بيمارى يا سفر ضرورى يا حيض بهم رسد قضا بايد كرد . ششم از روزه‌هاى واجبى : روزه دوماهه است به جهت كفّارهء فاسد كردن روزهء ماه رمضان ، پس هر گاه شخصى بالغ عاقل از روى عمد در روز ماه رمضان روزه را به خوردن يا آشاميدن يا جماع كردن يا مانند آن باطل سازد مخيّر [ 1 ] است در آنكه : دوماه روزه بدارد ، يا يك بنده آزاد كند ، يا شصت مسكين را طعام دهد هرمسكين را يك مدّ نزد بعض مجتهدين و دو مدّ نزد بعضى ديگر [ 2 ] . و اگر روزهء ماه رمضان را به چيزى حرام فاسد سازد - مثل خمر يا طعام غصبى خوردن ، يا زنا كردن ، يا در حيض جماع كردن - در اين صورت سه كفّاره بر او لازم است ، يعنى دوماه روزه بدارد ، و يك بنده آزاد كند ، و شصت مسكين را طعام دهد . هفتم : روزهء اعتكاف است ، كه به‌تفصيل عنقريب مذكور مىشود . هشتم : روزه كفّارات [ 3 ] است ، كه در بحث كفّارات مذكور خواهد شد [ 4 ] . فصل دوم در بيان روزه‌هاى مستحبّى « 1 » و انواع آن بسيار است ؛ و ما در اين كتاب بيست نوع از آنكه مشهورتر است مذكور

--> [ 1 ] - احوط بلكه اقوى ترتيب است ، پس اگر بتواند بنده آزاد كند و إلّادو ماه روزه بگيرد و إلّااطعام نمايد . ( كوهكمره‌اى ) [ 2 ] اقوى كفايت يك مدّ است و احوط دادن دو مدّ است . ( خراسانى ، مازندرانى ، نخجوانى ) * اقوى كفايت يك مدّ است ، اگرچه دو مدّ احوط است . ( دهكردى ، يزدى ) [ 3 ] قسم ششم هم داخل اين قسم بود . ( خراسانى ، مازندرانى ، نخجوانى ) * يعنى بقيّهء كفّارات ، و إلّاقسم ششم نيز روزه كفّاره است . ( يزدى ) [ 4 ] قسم نهم روزهء روزى است كه در شب آن خوابيده است پيش از نماز عشاء و بيدار نشده تا نصف آن شب ، چنانچه در كفّارات خواهد آمد . ( دهكردى ، صدر ) ( 1 ) سُنّتى خ ل .